Abstract
Đặt vấn đề: Bất thường nhiễm sắc thể là nguyên nhân của nhiều rối loạn di truyền và bệnh lý bẩm sinh. Dữ liệu mảng kiểu gen SNP cho phép khảo sát đồng thời số lượng lớn biến thể di truyền trên toàn hệ gen. Tuy nhiên hiệu quả khai thác phụ thuộc nhiều vào phương pháp phân tích tin sinh học phù hợp. Nghiên cứu này nhằm xây dựng quy trình ứng dụng ngôn ngữ lập trình để phát hiện bất thường nhiễm sắc thể giới tính từ dữ liệu mảng SNP. Đối tượng - phương pháp: Nghiên cứu sử dụng dữ liệu định kiểu gen của 1.019 bệnh nhân viêm khớp dạng thấp được thực hiện trên nền tảng Illumina Infinium Global Screening Array-24. Dữ liệu phân tích bao gồm các giá trị Log R Ratio (LRR) tại các marker SNP trên nhiễm sắc thể X và Y. Thuật toán được xây dựng bằng Python nhằm tính giá trị trung vị LRR và phân loại bất thường nhiễm sắc thể theo các ngưỡng đã được công bố. Quy trình được tối ưu hóa bằng phương pháp xử lý dữ liệu theo từng phần nhằm phù hợp với tập dữ liệu lớn. Kết quả: Khi áp dụng trên toàn bộ tập dữ liệu nghiên cứu, không ghi nhận trường hợp bất thường nhiễm sắc thể giới tính thuộc các nhóm 47,XXY; 47,XYY hoặc 48,XXYY. Tuy nhiên, trên dữ liệu mô phỏng, thuật toán nhận diện chính xác các mẫu bất thường đã được thiết lập trước, cho thấy khả năng xử lý ổn định và hỗ trợ phân loại bất thường nhiễm sắc thể giới tính dựa trên tín hiệu LRR. Kết luận: Nghiên cứu đã xây dựng quy trình phân tích dữ liệu mảng SNP bằng ngôn ngữ Python nhằm phát hiện bất thường nhiễm sắc thể giới tính. Phương pháp có khả năng xử lý dữ liệu SNP quy mô lớn và có tiềm năng ứng dụng trong các nghiên cứu di truyền và tin sinh học Abstract Background: Chromosomal abnormalities are a major cause of various genetic disorders and congenital conditions. Advances in single nucleotide polymorphism (SNP) genotyping arrays enable the simultaneous analysis of a large number of genomic loci, providing valuable opportunities for detecting chromosomal alterations. However, efficient utilization of such large-scale data requires appropriate computational approaches. This study aimed to develop and implement a Python – based computational pipeline for detecting chromosomal abnormalities, with a particular focus on sex chromosomes, using SNP array data. Methods: Genotyping data from 1019 patients diagnosed with rheumatoid arthritis were analyzed using the Illumina Infinium Global Screening Array-24 platform. The analysis focused on fluorescence intensity measures, specifically Log R Ratio (LRR). A custom algorithm was developed to calculate median LRR values for chromosomes X and Y (mLRR-X and mLRR-Y), which were then used to classify chromosomal abnormalities based on predefined thresholds. The pipeline was optimized for large-scale data processing using a chunk-based approach to improve computational efficiency. Results: The proposed algorithm was successfully implemented and applied to the entire dataset. No sex chromosome abnormalities were detected among in the study population. However, validation using simulated datasets demonstrated that the algorithm accurately identified common chromosomal abnormalities, including 47,XXY, 47,XYY, and 48,XXYY, indicating the robustness and reliability of the method. Conclusions: This study presents a computational approach for detecting chromosomal abnormalities from SNP array data using Python. The method performed showed effectively performance in handling large-scale genomic data and demonstrated high accuracy in validation analyses. This approach may serve as a useful tool for genetic research and has potential applications in large-scale genomic studies and clinical data analysis.References
Quy định về Giấy phép Công khai cho các Tác phẩm được Xuất bản
1. Tuyên bố chung
Tạp chí [Tên Tạp chí] cam kết thúc đẩy sự phát triển và lan tỏa tri thức khoa học một cách cởi mở nhất. Để thực hiện sứ mệnh này, tất cả các bài viết được xuất bản trên tạp chí đều được phát hành theo các điều khoản của giấy phép công khai Creative Commons (CC).
Việc áp dụng giấy phép này cho phép tác giả giữ bản quyền đối với tác phẩm của mình, đồng thời trao cho cộng đồng quyền tự do sử dụng, chia sẻ và xây dựng dựa trên tác phẩm đó một cách hợp pháp và rõ ràng, góp phần thúc đẩy tối đa hóa tác động của nghiên cứu.
2. Giới thiệu về Giấy phép Creative Commons (CC)
Creative Commons là một tổ chức phi lợi nhuận toàn cầu cung cấp một bộ công cụ pháp lý (giấy phép) tiêu chuẩn, miễn phí để các nhà sáng tạo có thể chia sẻ tác phẩm của mình. Thay vì mô hình "bảo lưu mọi quyền" (All Rights Reserved) truyền thống, giấy phép CC hoạt động theo mô hình "bảo lưu một số quyền" (Some Rights Reserved).
Các giấy phép CC bao gồm các thành tố cốt lõi sau:
-
BY (Ghi công - Attribution): Người dùng phải ghi công (nêu tên) tác giả gốc một cách thích hợp. Đây là điều kiện bắt buộc trong tất cả các giấy phép CC.
-
NC (Phi thương mại - NonCommercial): Người dùng không được sử dụng tác phẩm cho các mục đích thương mại.
-
ND (Không phái sinh - NoDerivatives): Người dùng có thể sao chép và phân phối tác phẩm ở định dạng nguyên bản, nhưng không được phép sửa đổi, phối lại hay tạo ra tác phẩm phái sinh.
-
SA (Chia sẻ tương tự - ShareAlike): Nếu người dùng phối lại, chuyển thể tác phẩm, họ phải phân phối tác phẩm mới của mình dưới cùng một giấy phép với tác phẩm gốc.
3. Các loại giấy phép được áp dụng tại Tạp chí
Tạp chí Y dược học Phạm Ngọc Thạch áp dụng loại
Giấy phép Ghi công Creative Commons 4.0 (CC BY 4.0)
Để khuyến khích để tối đa hóa sự phổ biến và sử dụng lại các công trình khoa học.
-
Người dùng được phép:
-
Chia sẻ: Sao chép và phân phối lại tác phẩm trên bất kỳ phương tiện và định dạng nào.
-
Phối lại: Phối lại, chuyển thể và xây dựng dựa trên tác phẩm cho bất kỳ mục đích nào, kể cả mục đích thương mại.
-
-
Với điều kiện:
-
Phải Ghi công (BY): Bạn phải ghi công tác giả một cách thích hợp, cung cấp một đường dẫn tới giấy phép, và cho biết nếu tác phẩm đã có sự thay đổi.
-
4. Trách nhiệm của Tác giả và Người dùng
-
Đối với Tác giả: Khi nộp bản thảo cho Tạp chí [Tên Tạp chí], tác giả đồng ý rằng nếu bài viết được chấp nhận xuất bản, nó sẽ được phát hành theo giấy phép [Ví dụ: CC BY 4.0] mà tạp chí áp dụng. Tác giả vẫn là người giữ bản quyền gốc.
-
Đối với Người dùng: Người dùng có trách nhiệm kiểm tra và tuân thủ các điều khoản của giấy phép được áp dụng cho mỗi bài viết. Việc ghi công tác giả là yêu cầu bắt buộc và cần được thực hiện đúng cách.
Cách ghi công chuẩn:
Khi sử dụng hoặc trích dẫn lại một tác phẩm, bạn nên ghi công như sau:
"[Tên bài viết]" của [Tên các tác giả], được cấp phép dưới [Tên giấy phép, ví dụ: CC BY 4.0]. Nguồn: Tạp chí [Tên Tạp chí], Tập [X], Số [Y], trang [Z], (Năm xuất bản). DOI: [Link DOI của bài báo].