Hãy tưởng tượng bạn dùng một chiếc kính lúp bị bẩn để quan sát một vật. Bạn sẽ thấy vật đó không rõ — nhưng còn tồi tệ hơn: bạn có thể thấy những thứ không có thật do vết bẩn tạo ra. Đó chính là sai số trong nghiên cứu: đo lường sai cho kết quả sai.

Một câu chuyện khác: Một người bạn nói "Tôi thông minh hơn vì tôi đi học thêm nhiều hơn". Nhưng có thể vì gia đình bạn ấy giàu hơn, có điều kiện cho con học thêm và cũng có điều kiện dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe tốt hơn. Sự giàu có là yếu tố nhiễu (confounder) — nó vừa liên quan đến việc đi học thêm, vừa liên quan đến trí thông minh (qua dinh dưỡng và chăm sóc).

💡 Nhớ: Trong dịch tễ học, sai số làm cho kết quả không chính xác, còn nhiễu (confounding) làm cho mối liên quan bị bóp méo bởi một yếu tố thứ ba. Cả hai đều là kẻ thù của một nghiên cứu tốt.