Hãy xem xét một ví dụ thực tế tại Việt Nam. Hà Nội có dân số già hơn do điều kiện y tế tốt hơn và tỷ lệ sinh thấp hơn. Một tỉnh miền núi phía Bắc có dân số trẻ hơn do tỷ lệ sinh cao hơn nhưng tuổi thọ thấp hơn.
| Nhóm tuổi | Dân số Hà Nội | Dân số tỉnh MN | Tỷ suất tử vong chuẩn (mỗi nhóm) |
|---|---|---|---|
| 0–14 | 1.500.000 | 350.000 | 5 / 1.000 |
| 15–44 | 3.000.000 | 400.000 | 2 / 1.000 |
| 45–64 | 2.000.000 | 150.000 | 15 / 1.000 |
| 65+ | 1.500.000 | 100.000 | 60 / 1.000 |
| Tổng | 8.000.000 | 1.000.000 |
Tính tỷ suất thô:
- Hà Nội: (1,5tr×5 + 3tr×2 + 2tr×15 + 1,5tr×60) / 8tr = (7.500 + 6.000 + 30.000 + 90.000) / 8.000.000 = 133.500 / 8.000.000 = 16,7‰
- Tỉnh MN: (350k×5 + 400k×2 + 150k×15 + 100k×60) / 1tr = (1.750 + 800 + 2.250 + 6.000) / 1.000.000 = 10.800 / 1.000.000 = 10,8‰
Tỷ suất thô của Hà Nội cao hơn tỉnh miền núi! Nhưng đây có phải vì chăm sóc y tế ở Hà Nội kém hơn? Không! — Đơn giản là vì Hà Nội có nhiều người già hơn — và người già có nguy cơ tử vong cao hơn bất kể chăm sóc y tế tốt đến đâu.
