Phụ lục A: Bảng thuật ngữ mở rộng

Thuật ngữ Định nghĩa Ví dụ lâm sàng Biến số (Variable) Đặc tính có thể thay đổi giữa các cá thể trong quần thể. Có hai loại: định tính (giới tính, bệnh/nhóm) và định lượng (huyết áp, đường huyết). "Huyết áp tâm thu là biến số định lượng liên tục. Giới tính là biến số định tính nhị phân." Quần thể (Population) Tập hợp tất cả các cá thể có đặc tính chung mà ta muốn nghiên cứu. Ký hiệu: N. "Tất cả bệnh nhân tăng huyết áp ở Việt Nam = quần thể. 600 bệnh nhân trong nghiên cứu = mẫu." Mẫu (Sample) Một tập hợp con được chọn từ quần thể để nghiên cứu. Ký hiệu: n. "Nghiên cứu lấy 600 bệnh nhân từ 10 tỉnh — đó là mẫu đại diện." Ngẫu nhiên (Random) Không thể dự đoán. Trong thống kê, "ngẫu nhiên" có một định nghĩa toán học chính xác — không đơn giản là "tình cờ". "Chia bệnh nhân vào hai nhóm bằng cách tung đồng xu — đó là ngẫu nhiên hóa." Tham số (Parameter) Giá trị mô tả quần thể. Ký hiệu bằng chữ Hy Lạp (μ, σ, ρ). Hiếm khi biết được giá trị thật. "Chúng ta không bao giờ biết μ (huyết áp trung bình) của toàn bộ người Việt — chỉ ước lượng từ mẫu." Thống kê (Statistic) Giá trị mô tả mẫu. Ký hiệu bằng chữ La-tinh (x̄, s, r). Dùng để ước lượng tham số. "x̄ = 132 (huyết áp trung bình của mẫu 600 người). Dùng x̄ để ước lượng μ của quần thể."