1. Tiến trình biện luận lâm sàng là gì?
Theo các tài liệu y khoa kinh điển, tiến trình biện luận lâm sàng (clinical reasoning) là một quá trình tư duy động, mang tính tương tác giữa hai yếu tố:
• Dữ liệu lâm sàng và cận lâm sàng từ người bệnh (bao gồm triệu chứng cơ năng, triệu chứng thực thể và các kết quả cận lâm sàng).
• Năng lực nhận thức, phân tích và tổng hợp của người thầy thuốc.
Về mặt bản chất, toàn bộ tiến trình này xoay quanh ba giai đoạn cốt lõi:
$$\text{Thu thập thông tin} \longrightarrow \text{Phân tích thông tin} \longrightarrow \text{Ra quyết định lâm sàng (Chẩn đoán, Điều trị, Theo dõi)}$$
Như vậy, thông tin không tồn tại độc lập mà là đối tượng được đánh giá, trong khi quyết định lâm sàng chính là đích đến cuối cùng.
2. Tính phụ thuộc bối cảnh của thông tin (Context-dependency)
Một sai lầm phổ biến trong thực hành lâm sàng là xem giá trị của một thông tin y khoa như một hằng số bất biến (luôn có giá trị hoặc luôn vô trị). Trong phương pháp luận lâm sàng:
"Giá trị của thông tin chỉ được xác lập khi đặt trong một bối cảnh (context) cụ thể. Nếu tách rời bối cảnh, thông tin đó hoàn toàn vô giá trị."
Một thông tin có thể:
• Hữu ích trong bệnh cảnh này nhưng lại không có giá trị trong bệnh cảnh khác.
• Thậm chí gây hại (gây nhiễu dữ liệu, dẫn đến các can thiệp sai lầm) nếu áp dụng trong một bối cảnh không phù hợp.