1. Bản chất của quá trình biện luận lâm sàng
Theo y văn và các tài liệu y khoa kinh điển, biện luận lâm sàng (clinical reasoning) là một quá trình tư duy động, có tính tương tác cao giữa hai thành phần cốt lõi:
- Dữ liệu lâm sàng và cận lâm sàng của người bệnh, bao gồm tiền sử, bệnh sử, triệu chứng cơ năng, triệu chứng thực thể và các kết quả cận lâm sàng.
- Năng lực nhận thức, phân tích, tích hợp và tổng hợp kiến thức y khoa của bác sĩ lâm sàng.
Về bản chất, toàn bộ quá trình này vận hành theo một chu trình liên tục gồm ba giai đoạn: Thu thập thông tin -> Phân tích & Tích hợp thông tin -> Ra quyết định lâm sàng (Chẩn đoán, Điều trị, Theo dõi)
Như vậy, thông tin y khoa không tồn tại độc lập mà là đối tượng của sự đánh giá và diễn giải, trong khi quyết định lâm sàng tối ưu là đích đến cuối cùng của toàn bộ quá trình này.
2. Tính phụ thuộc bối cảnh của thông tin (Context-dependency)
Một sai lầm phổ biến trong thực hành lâm sàng là coi giá trị của thông tin y khoa như một hằng số bất biến, luôn có giá trị hoặc luôn vô ích. Trong phương pháp luận lâm sàng, giá trị của thông tin chỉ được xác định khi đặt trong một bối cảnh lâm sàng cụ thể. Nếu tách rời khỏi bối cảnh, thông tin đó hoàn toàn mất đi giá trị ứng dụng lâm sàng. Một thông tin y khoa có thể có giá trị định hướng chẩn đoán cao trong một bệnh cảnh nhất định nhưng lại hoàn toàn không có giá trị trong bệnh cảnh khác. Ngoài ra, thông tin này có thể trở thành yếu tố gây nhiễu, dẫn đến các sai lệch nhận thức và quyết định can thiệp sai lầm nếu bị diễn giải sai bối cảnh.