Logo Xem trang đào tạo trực tuyến arrow1
space
 Tiểu không tự chủ

Tiểu không tự chủ

Tiểu không tự chủ thoáng qua (Transient Incontinence): Thường có thể hồi phục khi nguyên nhân cấp tính được điều trị. Các nguyên nhân chính bao gồm:
Chức năng: Bất động hoặc suy giảm vận động nghiêm trọng (ví dụ: do đột quỵ, gãy xương, suy nhược cơ thể), môi trường không thuận lợi (ví dụ: khó tiếp cận nhà vệ sinh, rào cản vật lý).
Iatrogen (Do thuốc): Thuốc lợi tiểu (làm tăng sản xuất nước tiểu, dẫn đến bàng quang đầy nhanh chóng), thuốc kháng cholinergic (ức chế co bóp cơ bàng quang, có thể gây bí tiểu), thuốc an thần/thuốc ngủ (gây lú lẫn, suy giảm nhận thức), opioid (gây táo bón, ức chế co bóp cơ bàng quang, làm tăng trương lực cơ thắt niệu đạo), thuốc chủ vận alpha-adrenergic (làm tăng trương lực cơ thắt niệu đạo, có thể gây bí tiểu), thuốc đối kháng alpha-adrenergic (làm giảm trương lực cơ thắt niệu đạo, có thể gây tiểu không tự chủ gắng sức), thuốc chẹn kênh canxi (làm giảm co bóp cơ detrusor, có thể gây bí tiểu), rượu (làm tăng sản xuất nước tiểu, suy giảm nhận thức).
Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI): Gây kích thích bàng quang, dẫn đến co bóp bàng quang không tự chủ hoặc cảm giác tiểu cấp (tiểu gấp).
Táo bón/Khối phân cứng ở trực tràng (fécalome): Gây chèn ép bàng quang hoặc niệu đạo, có thể dẫn đến bí tiểu hoặc kích thích bàng quang.
Rối loạn ý thức: Lú lẫn, sảng, sa sút trí tuệ cấp tính, hội chứng giảm vận động tâm thần (ảnh hưởng đến khả năng nhận biết nhu cầu đi tiểu hoặc tiếp cận nhà vệ sinh kịp thời).
Viêm teo âm đạo/niệu đạo (Atrophic vaginitis/urethritis): Gây viêm và kích thích niêm mạc niệu đạo ở phụ nữ sau mãn kinh.
Tăng sản xuất nước tiểu: Do đái tháo đường không được kiểm soát, suy tim sung huyết, phù ngoại biên.

Tiểu không tự chủ mạn tính:
Tiểu không tự chủ gắng sức (Stress Incontinence): Xảy ra khi áp lực ổ bụng tăng đột ngột (ví dụ: ho, hắt hơi, cười, nâng vật nặng) vượt quá khả năng kiểm soát của cơ thắt niệu đạo và sàn chậu, dẫn đến sự rò rỉ nước tiểu. Thường do suy yếu cơ sàn chậu hoặc suy yếu cấu trúc nâng đỡ niệu đạo (ví dụ: sau sinh, phẫu thuật vùng chậu, thời kỳ mãn kinh, quá trình lão hóa).
Tiểu không tự chủ cấp bách (Urge Incontinence - Bàng quang tăng hoạt): Do co bóp không tự chủ của cơ detrusor (cơ bàng quang), gây cảm giác tiểu cấp (tiểu gấp) đột ngột và mạnh mẽ, khó trì hoãn, dẫn đến sự rò rỉ nước tiểu. Có thể liên quan đến nhiễm trùng đường tiết niệu, khối u bàng quang, sỏi bàng quang, các bệnh lý thần kinh (ví dụ: đột quỵ, Parkinson, đa xơ cứng), hoặc hội chứng bàng quang tăng hoạt vô căn (idiopathic overactive bladder). Các chất kích thích bàng quang như caffeine, rượu cũng có thể là yếu tố góp phần.
Tiểu không tự chủ do tràn đầy (Overflow Incontinence): Xảy ra khi bàng quang không thể tống xuất hoàn toàn nước tiểu, dẫn đến đầy ứ nước tiểu và rò rỉ nước tiểu liên tục từng ít một. Nguyên nhân bao gồm: tắc nghẽn đường ra bàng quang (ví dụ: tăng sản lành tính tuyến tiền liệt, hẹp niệu đạo, sa tử cung hoặc sa bàng quang, khối u chậu, táo bón nặng) hoặc bàng quang giảm co bóp (ví dụ: bàng quang thần kinh do đái tháo đường, chấn thương tủy sống, đa xơ cứng, tác dụng phụ của thuốc kháng cholinergic hoặc opioid).
Tiểu không tự chủ chức năng (Functional Incontinence): Do các yếu tố bên ngoài hệ tiết niệu, không phải do rối loạn chức năng bàng quang hoặc niệu đạo. Các yếu tố này bao gồm suy giảm nhận thức (ví dụ: sa sút trí tuệ, sảng), suy giảm vận động (ví dụ: khó di chuyển đến nhà vệ sinh kịp thời), rào cản môi trường (ví dụ: nhà vệ sinh xa, khó tiếp cận), hoặc thiếu động lực hoặc trầm cảm nặng.
Tiểu không tự chủ hỗn hợp (Mixed Incontinence): Là sự kết hợp của hai hoặc nhiều dạng tiểu không tự chủ khác nhau, thường gặp nhất là sự kết hợp giữa tiểu không tự chủ gắng sức và tiểu không tự chủ cấp bách.

🏥 Phòng khám Đa khoa ĐHYK Phạm Ngọc Thạch

Khám chữa bệnh đa khoa • Bác sĩ đầu ngành • Trang thiết bị hiện đại

📋 Đặt lịch khám →


Phụ trách chuyên môn TS Võ Thành Liêm (thanhliem.vo@gmail.com)

space