Tại nhiều bệnh viện Việt Nam, Phòng Nghiên cứu Khoa học (PNT — Phòng Nghiên cứu và Triển khai) là đơn vị hỗ trợ bác sĩ trẻ thiết kế và thực hiện nghiên cứu. Nhiệm vụ của PNT:
- Tư vấn thiết kế: "Em muốn nghiên cứu về mối liên quan giữa đái tháo đường và lao phổi — nên dùng thiết kế gì?" → PNT giúp chọn thiết kế bệnh chứng (nếu bệnh hiếm, thời gian ngắn) hoặc thuần tập (nếu có kinh phí và thời gian).
- Tính cỡ mẫu: PNT sử dụng phần mềm (STATA, R, hoặc online calculator) để tính cỡ mẫu dựa trên alpha, power, và effect size mong đợi.
- Xây dựng bộ câu hỏi: Thiết kế bộ câu hỏi thu thập dữ liệu — phải rõ ràng, tránh bias nhớ lại, có pilot test.
- Xử lý số liệu: Sử dụng các phần mềm thống kê, kiểm tra phân phối, chạy hồi quy logistic/univariate/multivariate.
- Viết báo cáo: Hướng dẫn cấu trúc IMRAD (Introduction, Methods, Results, and Discussion) và chọn tạp chí phù hợp.
🩺 Lời khuyên cho bác sĩ trẻ bắt đầu nghiên cứu:
- Bắt đầu nhỏ: Đừng mơ đến RCT 500 bệnh nhân. Một nghiên cứu cắt ngang mô tả 100 bệnh nhân — nếu được thực hiện tốt — đã có thể công bố.
- Có người hướng dẫn: Tìm một nhà dịch tễ học hoặc bác sĩ có kinh nghiệm làm mentor. PNT là nơi bắt đầu.
- Viết đề cương trước, sửa nhiều lần: Đề cương tốt = nghiên cứu thành công một nửa. Đừng bắt đầu thu thập dữ liệu khi đề cương chưa được duyệt bởi hội đồng khoa học.
- Đạo đức là trên hết: Không có IRB approval → không được phép chạm vào bệnh nhân. Không có sự đồng ý của bệnh nhân (informed consent) → dữ liệu không thể công bố.
