📌 Định nghĩa
Dịch tễ học là ngành khoa học nghiên cứu sự phân bố và các yếu tố quyết định của các hiện tượng liên quan đến sức khỏe và bệnh tật trong quần thể, nhằm kiểm soát và phòng ngừa các vấn đề sức khỏe cộng đồng.
Dịch tễ học không chỉ là "nghiên cứu bệnh truyền nhiễm". Nó còn được áp dụng cho các bệnh không lây nhiễm (tim mạch, ung thư, tiểu đường), chấn thương, sức khỏe tâm thần, và thậm chí cả các hành vi xã hội liên quan đến sức khỏe.
Những thành tựu vĩ đại của dịch tễ học
Hình 1. Số ca mắc bệnh trước và sau các can thiệp dịch tễ học tiêu biểu trong lịch sử (số liệu minh họa)
| Bệnh | Thành tựu | Năm |
|---|---|---|
| Đậu mùa (Smallpox) | Thanh toán hoàn toàn trên toàn cầu — thành tựu y tế vĩ đại nhất lịch sử | 1977 |
| HIV/AIDS | Phát hiện yếu tố nguy cơ, thay đổi hành vi, ART kéo dài sự sống | 1980s–nay |
| SARS | Kiểm soát thành công đại dịch nhờ cách ly và giám sát dịch tễ | 2003 |
| COVID-19 | Phát triển vaccine trong 11 tháng nhờ dữ liệu dịch tễ và giải trình tự gen | 2020–2023 |
| Ung thư phổi | Chứng minh mối liên quan với hút thuốc lá (Doll & Hill, 1950) | 1950 |
